IBAN NL16ABNA0500334323 t.n.v. Stichting KOCR te Rotterdam

Vruchtbaarheid

Onderzoeksproject:
Vruchtbaarheid na kanker op de kinderleeftijd.
Onderzoeker:
drs. Wendy van Dorp
Projectleider:
dr. Marry van den Heuvel-Eibrink

De overleving van mannen en vrouwen die op de kinderleeftijd kanker hebben gehad, is in de afgelopen tientallen jaren sterk toegenomen. Aangezien steeds meer overlevenden de volwassen leeftijd bereiken, worden de gevolgen van de behandeling op lange termijn steeds belangrijker. Eén van de mogelijke lange termijn gevolgen is een verminderde vruchtbaarheid. Mannen en vrouwen met een verminderde vruchtbaarheid kunnen niet of moeilijker zwanger worden. Wij hebben eerder onderzoek gedaan naar de vruchtbaarheid bij zowel mannelijke1,2 als vrouwelijke overlevenden3,4. Hieruit bleek dat specifieke medicijnen (zoals akylerende middelen) en bestraling (op de eierstokken/ zaadballen) een verminderde vruchtbaarheid kunnen veroorzaken. Recent hebben wij een overzichtsartikel gepubliceerd waarin de lange termijn gevolgen op hormonaal gebied (zoals de schildklierfunctie, vruchtbaarheid, groei en botontkalking) van de behandeling van het Hodgkin lymfoom op de kinderleeftijd5 werden bekeken. Ook hieruit bleek dat de behandeling met alkylerende middelen en bestraling op de eierstokken/ zaadballen meer kans geven op een verminderde vruchtbaarheid.

In het huidige onderzoek wordt dieper ingegaan op deze lange termijn gevolgen. Zo wordt onderzocht of herstel van de vruchtbaarheid op lange termijn mogelijk is bij zowel mannelijke als vrouwelijke overlevenden. Ook wordt de invloed van de behandeling bekeken door bloedonderzoek waarbij een stof wordt gemeten die een maat is voor de vruchtbaarheid (bij vrouwen is dit Anti-Mulleriaans Hormoon; bij mannen Inhibine B). Er wordt bloed afgenomen voor en na de behandeling, en we vervolgen de metingen gedurende het eerste jaar driemaandelijks. Door dit bloedonderzoek direct voor en na behandeling te bekijken, kunnen we zien welke invloed de behandeling heeft. Tenslotte worden erfelijke factoren die, naast de gegeven behandeling, van invloed zijn op de uiteindelijke vruchtbaarheid. Door het uitvoeren van dit onderzoek willen wij meer kennis opdoen over de invloed van behandeling op de vruchtbaarheid. Hierdoor kunnen we meisjes en jongens voor de behandeling zorgvuldig en nauwkeurig informeren over de mogelijke gevolgen van de behandeling op de vruchtbaarheid.

Referenties

van Beek RD, Smit M, van den Heuvel-Eibrink MM, de Jong FH, Hakvoort-Cammel FG, van den Bos C, van den Berg H, Weber RF, Pieters R, de Muinck Keizer-Schrama SM. Inhibin B is superior to FSH as a serum marker for spermatogenesis in men treated for Hodgkin's lymphoma with chemotherapy during childhood. Hum Reprod 2007:22(12):3215-3222.

van Casteren NJ, van der Linden GH, Hakvoort-Cammel FG, Hahlen K, Dohle GR, van den Heuvel-Eibrink MM. Effect of childhood cancer treatment on fertility markers in adult long-term survivors. Pediatr Blood Cancer 2009:52(1):108-112.

van Beek RD, van den Heuvel-Eibrink MM, Laven JS, de Jong FH, Themmen AP, Hakvoort-Cammel FG, van den Bos C, van den Berg H, Pieters R, de Muinck Keizer-Schrama SM. Anti-Mullerian hormone is a sensitive serum marker for gonadal function in women treated for Hodgkin's lymphoma during childhood. J Clin Endocrinol Metab 2007:92(10):3869-3874.

Lie Fong S, Laven JS, Hakvoort-Cammel FG, Schipper I, Visser JA, Themmen AP, de Jong FH, van den Heuvel-Eibrink MM. Assessment of ovarian reserve in adult childhood cancer survivors using anti-Mullerian hormone. Hum Reprod 2009:24(4):982-990.

van Dorp W, van Beek RD, Laven JS, Pieters R, de Muinck Keizer-Schrama SM, van den Heuvel-Ebrink MM. Long-term endocrine side effects of childhood Hodgkin's lymphoma treatment: a review. Hum Reprod Update 2011 [Epub ahead of print].